Fot. Urząd Miejski w Zabrzu

22 kwietnia obchodzimy Dzień Ziemi. Najbardziej znane i najważniejsze ze wszystkich świąt ekologicznych. W tym roku ze względu na ograniczenia nie możemy hucznie obchodzić tego święta, ale każdy z nas może pójść dzisiaj do lasu, do parku, na łąkę albo na poszukiwanie przyrody w zasięgu wzroku. To dzień bycia z przyrodą, dzień na przemyślenia jak ona jest ważna dla nas, jak piękna i ciekawa.

W tym roku motywem przewodnim Dnia Ziemi są działania na rzecz ochrony klimatu. W Zabrzu od wielu lat prowadzone są działania na rzecz ochrony środowiska, w tym ochrony klimatu. To przedsięwzięcia o charakterze inwestycyjnym, to również informacja i edukacja oraz działania angażujące naszych mieszkańców. Elementy środowiska naturalnego, takie jak: powierzchnia ziemi, powietrze atmosferyczne, wody powierzchniowe i podziemne, to priorytety w działaniach naszego miasta, w którym jeszcze do niedawna dominował przemysł ciężki.

Działania na rzecz ochrony klimatu

Ochrona powietrza atmosferycznego związana jest z ograniczaniem emisji zanieczyszczeń pochodzących głównie ze spalania paliw. Główne działania miasta w tym zakresie skupiają się na zminimalizowaniu zapotrzebowania na energię w obiektach budowlanych, wyposażeniu tych obiektów w ekologiczne źródła ciepła lub podłączeniu tych obiektów do sieci ciepłowniczej. Od 2007 r. Zabrze systematycznie prowadzi termomodernizacje obiektów użyteczności publicznej (szkoły, przedszkola, żłobki) oraz budynków mieszkalnych należących do gminy w zakresie docieplania przegród budowlanych, wymiany okien i wymiany źródeł ciepła. Do tej pory przeprowadzono termomodernizacje ponad 90 obiektów na kwotę przekraczającą 100 mln zł, a kolejnych 11 budynków otrzymało dofinansowanie i jest przygotowanych do realizacji.

Mieszkańcy Zabrza od kilkunastu lat korzystają z możliwości dofinansowania z budżetu miasta prac termomodernizacyjnych w swoich domach i wymiany źródeł ciepła w swoich mieszkaniach. W wyniku realizacji Programu Ograniczania Niskiej Emisji (PONE) mieszkańcy Zabrza przy pomocy finansowej miasta zrealizowali: 5960 wymian źródeł ciepła, 701 prac związanych z termoizolacją ścian, 629 prac związanych z termoizolacją stropodachów, 561 prac związanych z wymianą okien. Ponadto mieszkańcy zamontowali 907 instalacji kolektorów słonecznych i 400 instalacji ogniw fotowoltaicznych.
Łączna kwota, którą miasto wydatkowało na dofinansowanie mieszkańcom powyższych prac w latach 2006-2019 wyniósła ponad 48,6 mln zł.

Należy zwrócić również uwagę na przedsięwzięcia zrealizowane na oczyszczalni ścieków, na miejskim składowisku odpadów oraz w zakładzie kąpielowym przy pl. Krakowskim, w których pracują instalacje odnawialnych źródeł energii.

Działania na rzecz ochrony wód

Ochrona środowiska to również ochrona wód. To ogromny projekt związany z gospodarką ściekową i wodami opadowymi na terenie miasta Zabrza. Realizacja tego projektu to nie tylko objęcie prawie 100 proc. mieszkańców podłączeniem do sieci kanalizacyjnej, to również modernizacja dwóch oczyszczalni ścieków, poprawa gospodarki wodami opadowymi i zminimalizowanie ewentualnych powodzi i podtopień. Dzięki projektowi wybudowano i zmodernizowano wiele nowych dróg i chodników. Koszt tej inwestycji wyniósł prawie miliard złotych. W ostatnim czasie zrealizowano oczekiwany od wielu lat projekt związany z odwodnieniem ulic M. Archanioła, Św. Józefa i W. Reymonta wraz z budową zbiornika retencyjnego. Koszt tej inwestycji, oddanej do użytkowania w zeszłym roku, wyniósł ponad 9,8 mln zł.

Działania na rzecz ochrony powierzchni ziemi

Powierzchnia ziemi zanieczyszczona, przekształcona przez przemysł koksowniczy, hutniczy i górniczy w naszym mieście wymaga przeprowadzenia wielu długookresowych działań. Miasto Zabrze jako pierwsze w Polsce podjęło i zrealizowało przedsięwzięcie związane z rekultywacją ogromnej ilości terenów zdegradowanych przez przemysł ciężki. W latach 2012-2016 zrekultywowano 180 ha takich terenów, przywracając je przyrodzie. Koszt realizacji projektu wyniósł 28 mln zł. Aktualnie realizowany jest projekt pt. „Poprawa jakości terenów zielonych na obszarze miasta Zabrze – etap I i II”. Obejmuje on 21 terenów. Koszt projektu wynosi ponad 8,4 mln zł.

Działania informacyjne i edukacyjne

Działania na rzecz ochrony środowiska to nie tylko inwestycje. To również działania informacyjne i edukacyjne. Prowadzone są od wielu lat działania edukacyjne na terenie Miejskiego Ogrodu Botanicznego w Centrum Edukacji Ekologicznej. Nasze placówki oświatowe wyposażane są w zielone pracownie. Organizowane są spotkania na terenie dzielnic miasta, w tym roku odbyły się spotkania w ramach programu „Czyste powietrze – masz wpływ”. Jesienią ubiegłego roku zorganizowano akcję „Posprzątaj okolicę – zyskaj czystą dzielnicę”, która cieszyła się ogromnym zainteresowaniem i zaangażowała dużą grupę mieszkańców, dla których nasze środowisko jest ważnym elementem życia. Już od ponad dwudziestu lat organizowany jest w mieście konkurs „Zielone Zabrze” dedykowany mieszkańcom i przedsiębiorcom. To tylko niektóre działania. Należy pamiętać także o różnych mniejszych przedsięwzięciach organizowanych przez placówki oświatowe, miejskie ośrodki kultury, rady dzielnic czy inne instytucje.

Pamiętajmy o Ziemi nie tylko dzisiaj. Tak, jak będziemy ją traktować, tak ona nam to wynagrodzi.